Tatiana

Groepspsychotherapie

Referentie:

EYKMAN J.C.B. & JONGERIUS P.J. Praktijkboek groepspsychotherapie, Academische uitgeverij Amersfoort, Amersfoort, 1993, 376 p.

Context:

Mijn artikel heb ik gevonden in een boek. Het gaat eigenlijk over groepspsychotherapie, meerbepaald hoe je het in de praktijk moet gaan toepassen.

Inleiding

Definitie

Groepspsychotherapie = de vorm van psychotherapie waarbij meerdere personen op dezelfde tijd en op de zelfde plaats bij één of meer psychotherapeuten in behandeling zijn.
-> Puur getalsmatig beschreven.

Kern ligt bij het feit dat de één op één situatie wordt vervangen door een situatie met meer deelnemers.
Vooral aandacht geven aan de krachten en wetten die het gevolg zijn van deze getalsmatige verandering -> Groepsdynamiek

Vanaf de 20ste eeuw meer systematische pogingen ondernomen om de werking van een groep te richten op genezing en persoonlijke groei van mensen vanuit twee richtingen: de medische en de sociaalpsychologische.

Voordat de geschiedenis wat nader besproken wordt, wordt het begrip groep ook nog eens nader gedefinieerd.
Carp grensde het begrip groep als volgt af van “massa” en “menigte”.
Menigte: Toevallige ophoping van individuen zonder samenhang.
Massa: Samenballing van individuen, die een zekere gelijkgerichte belangstellingssfeer hebben.
=> Uit een massa kan een groep afzonderen.
Groep: Kenmerkt zich door een bepaalde wijze van optreden, een wisselwerking en aanpassing tussen de leden.

Def. Groep: Een veeleenheid die door bepaalde waarden kortere of langere tijd in stand wordt gehouden.

- Primaire groep: directe lots- en emotionele verbondenheid.
- Secundaire groep: verbonden door meer abstracte, symbolische zaken.
- Natuurlijke en Kunstmatige groepen

Geschiedenis

1) Vanuit medische hoek: van de suggestieve massabenadering, via de meer reëducatieve vormen naar de analytische ontdekkende vormgevingen.

•Suggestieve vorm

Werking betreft vooral het heilzame effect van de gezamenlijkheid, van voorbeelden en van de extravertering van klachten.
Deze elementen geven een verandering in de houding van de patiënt tegenover zijn ziekte.

Enkele namen die deze behandelingsvorm gebruikten:
 Marsch
 Pratt
 …

• Reëducatieve vorm

Enkele namen die deze behandelingsvorm gebruikten:
 Lazell
 Schilder
 …

• Analytisch ontdekkende vorm

Enkele namen die deze behandelingsvorm gebruikten:
 Trigant Burrow
 Slavson
 …

Door de 2de wereldoorlog emigreerden veel Europese psychoanalytici naar Engeland. Daar werd het voor het eerst consequent in groepen en gemeenschappen toegepast. Er ontstond een toenemend belangstelling voor groepstherapie.

2) Vanuit de sociaalpsychologische hoek.

Kwam op gang in de jaren twintig wanneer men groepen in de maatschappij gaat bestuderen in de verwachting via deze studies een handvat te vinden om maatschappelijke problemen aan te pakken.

Het specifieke van de groepspsychotherapie

Therapeuten hebben vaak de neiging (vooral als ze weinig ervaring met groepen hebben) de individuele benadering hoger aan te slaan dan de groepspsychotherapie. De oorzaak daarvan kan zijn dat men steeds aangeleerd geweest is dat kwantiteit altijd ten koste gaan van kwaliteit.
MAAR de groepspsychotherapie heeft iets te bieden die de individuele therapie niet heeft.
Er zijn een zestal items:
- De groep als organisatie van gelijkwaardige bevorderd de super-egorelaxatie
- De groep als geheel is meer shockproof dan de leden afzonderlijk zouden zijn. De groep bezit meer veerkracht.
- De groep stimuleert het ontstaan en de verwerking van de overdrachtsgevoelens; ze beschermt de patiënt tegen zijn destructieve neigingen.
- De groep bevordert de diepte van het inzicht, doordat men elkaar er steeds weer aan herinnert dat dit inzicht toch verworven is geweest, al lijkt het op bepaalde momenten verdwenen te zijn of te vervagen.
- De groep kan zeer bevorderend werken op het durcharbeiten van materiaal (oudere groepsleden worden dan de therapeut van jongere groepsleden).
- De groep biedt de mogelijkheid tot een vollediger exploratie van de karakterstructuur en de conflicten van iedere patiënt.

De groep wordt hier vooral als steunstructuur gezien.
Meer bekend en onderzocht dan de vorige zes items zijn de ‘genezende factoren van de groep’ door Yalom. Hij groepeerde ze destijds als volgt :

- Het samen van elkaar weten
- Het hoop geven
- De ervaring van universaliteit van beleving
- Het corrigerend herhalen van primaire gezinsproblematiek
- Het ontwikkelen van socialiserende technieken
- Modelling
- Interpersonal learning
- De groepscohesie, het wij-gevoel
- De catharsis

Belangrijk aspect is wel dat in tegenstelling tot de individuele psychotherapie de deelnemer bij groepspsychotherapie voordurend geconfronteerd met de eindigheid van de behandeling. Groepsleden zullen vertrekken en er zullen nieuwe bijkomen.

Het grootste nadeel van groepspsychotherapie is dat het voor de therapeut veel moeilijker is om controle te houden over het proces. Dit punt heeft voor veel discussie geleid in de beginjaren van de groepspsychotherapie.

Groep en individu

Het gaat hier om het spanningsveld individu/groep. Wanneer er groepspsychotherapie gedaan wordt, met wat houdt de therapeut zich dan bezig, met de groep of met de individuen? Ook voor de cliënten is het belangrijk om te weten of ze wel aan bod zullen komen in de groepspsychotherapie?

Samenvattende Powerpoint

Unless otherwise stated, the content of this page is licensed under Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License