Sarah

Gedragstherapie bij kinderen en jeugdigen1.

Referentie:

PRINS, P.J.M. Gedragstherapie bij kinderen en jeugdigen, Uitgeverij Bohn Stafleu Van Loghum, Houten/Zaventem, 1993

Auteur:
Prins is naast schrijver ook een professor. Hij is gespecialiseerd in de klinische psychologie en werkt in de Faculteit der Maatschappij- en Gedragswetenschappen – Programmroep in Amsterdam.

Andere recente boeken die door Prins geschreven zijn, zijn oa
- Methoden en technieken van gedragstherapie bij kinderen en jeugdigen
- Handboek klinische ontwikkelingspsychologie
- Sociaal cognitieve vaardigheden

Context:

De tekst die ik heb gevonden, komt uit een boek. Het boek handelt over gedragstherapie, meer specifiek bij kinderen en jeugdigen.

Structuur:

Inleiding
* Specifieke behandelingsmogelijkheden bij kinderen
- De ontwikkeling
- De leefwereld
- De afhankelijkheid
- De motivatie
* De kindergedragstherapie in historisch perspectief
* De ontwikkeling van de kindergedragstherapie in Nederland
* De invloed van verschillende leermodellen op de ontwikkeling van de kindergedragstherapie
* De kindergedragstherapie in ontwikkelingspsychologisch perspectief

Synthese:

Deze tekst gaat over gedragstherapie bij kinderen en jeugdigen. In het eerste deel gaat het over de specifieke behandelingsmogelijkheden bij kinderen. Hier verwijst men naar de ontwikkeling, de leefwereld en de afhankelijkheid van het kind. Dit zijn allemaal zaken waar het mis kan lopen en waar eventueel een behandelingsplan moet voor opgesteld worden. In het tweede deel gaat het dan vooral over de kindergedragstherapie in ontwikkelingspsychologisch perspectief. Belangrijk om te weten is dat kindergedragstherapie gebruik maakt van gegevens uit de ontwikkelingspsychologie. Bij de keuze van behandelingstechnieken is het dus belangrijk dat men voldoende kennis heeft over de ontwikkelingsfasen van het kind. Het grootste deel van de recente onderzoeken over gedragstherapie bij kinderen zijn gericht op gedragsvaststellingen vanuit een ontwikkelingsperspectief. Er zijn hierbij een drietal stromingen te onderkennen. Die worden elk afzonderlijk nog wat specifieker uitgelegd in de tekst. Het is wel duidelijk dat dit soort onderzoeken slechts een eerste aanzet vormt tot een bruikbare integratie van ontwikkelingspsychologie en gedragstherapeutische kennis.

Inleiding

Het is niet gemakkelijk om gedragstherapie bij kinderen en jeugdigen met enkele woorden te definiëren. De afgelopen jaren is er een grote verscheidenheid aan procedures en benaderingswijzen aan het kindergedragstherapeutisch arsenaal toegevoegd. De belangrijkste principes hier zijn het behaviorisme en de leerpsychologie.Van in het begin is de aantoonbaarheid van het behandelingseffect een essentieel kenmerk van de gedragstherapie.
Het is ook belangerijk om een duidelijk ondrscheid te maken tussen gedragstherapie voor volwassenen en voor kinderen. Je kan kinderen niet als kleine volwassenen beschouwen. Zij kunnen namelijk dingen nog niet of niet even goed en moeten ook nog ontwikkelen. Het gedrag van kinderen, hun beleving en hun denken is dan ook kwalitatief anders dan dat van volwassenen.

Specifiek behandelingsmogelijkheden bij kinderen

De ontwikkeling

Kinderen zijn volop in ontwikkeling en deze verloopt veel sneller dan bij volwassenen. Als een kind niet voldoende of slecht functioneert, dan is dat niet alleen individu- en situatiegebonden, maar dan moet zeker ook gekeken worden naar de ontwikklingsfase waarin het kind zich bevindt. Hier wordt dus gesproken over fasebroplematiek bij een kind.

De leefwereld

Volwassenen hebben een sterk uiteenlopende leefwereld in vergelijking tot kinderen. Bij kinderen is die veel uniformer, de meeste kinderen gaan naar school en leven bij vader en moeder of één van de ouders. Bij zeer jonge kinderen vormt het gezin dan ook de directe omgeving. Bij volwassenen moet men veel meer rekening houden met de specifieke leefwereld dan bij kinderen als men tot een therapie wil komen om het probleem aan te pakken.

Afhankelijkheid

Kinderen zijn sterk omgevingsgericht en veel omgevingsafhankelijker dan volwassenen. Zij zullen zelf weining initiatief nemen omdat in de meeste gevallen de ouders beslissingen nemen voor het kind. Dit wil zeggen dat de ouders zeker betrokken moeten worden bij de therapie.

De kindergedragstherapie in ontwikkelingspsychologisch perspectief

Het is belangrijk om te weten dat de kindergedragstherapie gebruik maakt van gegevens uit de ontwikkelingspsychologie. Sommige probleemgedragingen doen zich vrij algemeen voor en soms is het meer de ongerustheid van de ouders die leidt tot aanmelding, dan de ernst van het gedragsprobleem. Hier zou er sprake kunnen zijn van faseproblematiek.
Bij de keuze van behandelingstechnieken is het dan ook essentieel om over voldoende kennis te beschikken omtrent de ontwikkelingsfasen van het kind. Het is nog maar sinds kort dat de ontwikkeling van het kind als een noodzakelijk element bij de diagnostiek van gedragsproblemen betrokken wordt.

Het grootste deel van de recente onderzoeken over gedragstherapie bij kinderen richt zich op gedragsvatstelling vanuit een ontwikkelingsperspectief. Hier zijn een drietal stroming te onderkennen.

Eerste stroming

Het vaststellen van een afwijkdend gedrag vanuit een ontwikkelingspsychologische context veronderstelt voldoende kennis van en een goed zicht op de normale ontwikkeling van het kind. Het verzamelen van referentie-materiaal is vanuit dit gezichtspunt dan ook heel belangrijk. Het opbouwen van een systeem van generaliseerbare categorieën van gedragingen en gedragsbeïnvloedende omgevinskenmerken is dan ook totaal geen eenvoudige opgave.

Tweede stroming

Deze stroming richt zich op de vroege onderkenning van risicofactoren die wijzen op een afwijkende ontwikkeling. Verschillende onderzoeken hebben wel uitgewezen dat voorspellingen van latere psychopathologieën op grond van de vroege ontwikkeling niet altijd mogelijk is.
Onderzoek naar meer specifieke ontwikkelingskenmerken en gedragsafwijkingen maakt het mogelijk om de competentie van een kind met gedragsafwijkingen te vergelijken met die van andere kinderen.
In het opvoedingsmilieu kunnen heel wat risicofactoren onderkend worden, zoals bijvoorbeeld te kort schietende opvoedingsvaardigheden bij de ouders. De emotionele en sociale ontwikkeling van kinderen kan verstoord worden als de ouders ernstige problemen of handicaps hebben.

Derde stroming

Deze stroming bestaat uit onderzoek naar ontwikkeling van kinderen met ernstige gedragsafwijkingen en de mogelijkheden om deze ontwikkeling bij te sturen. Bij de behandeling van deze kinderen en jeugdigen is de vraag hoe krachtig en hoe vroeg men moet interveniëren.
Het is duidelijk dat dit soort onderzoeken slechts een eerste aanzet vormt tot een bruikbare integratie van otnwkkelingspsychologie en geragstherapeutische kennis.

een samenvattende powerpoint -> * http://www.slideshare.net/sarahdevos/gedragstherapie-bij-kinderen-en-jeugdigen-presentation-853306

Unless otherwise stated, the content of this page is licensed under Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License