Bijzondere Jeugdzorg

Inleiding

Bijzondere jeugdzorg is een ruim begrip dat vaak incorrect beperkt wordt tot 'jeugdcriminelen'. Het is echter veel meer dan dit. Hieronder vindt u een beknopt overzicht van de structuur, het doel en de werking van de bijzondere jeugdzorg.

POS/MOF

Definitie POS
POS = problematische opvoedingssituatie.
De term "problematische opvoedingssituatie" (POS) is in 1980 door de hoogleraar orthopedagogiek Wim ter Horst gelanceerd als het voorwerp van de wetenschap orthopedagogiek. In zijn bewoordingen betekent dit een "door de betrokkenen als nagenoeg perspectiefloos ervaren opvoedingssituatie, waarin men er zonder deskundige hulp van buitenaf niet in slaagt het geheel zodanig te veranderen dat het weer perspectiefbiedend wordt". Concreet betekend dit dat een POS een situatie die voor één of meerdere partijen (ouders, kinderen,..) niet meer leefbaar is. Dit kan allerhande redenen hebben.

Definitie MOF
MOF = misdrijf omschreven feit.
Volgens de Belgische wetgeving kan een minderjarige geen feitelijke misdaad plegen. Indien minderjarigen echter een in de strafwet als misdrijf omschreven feit plegen, kan de jeugdrechter een aantal specifieke maatregelen nemen. Deze worden opgelegd en zijn ter vervanging van de straf die de rechter aan een meerderjarige zou opleggen.

Structuur

Minderjarigen en hun gezinnen kunnen begeleid worden door een erkende voorziening of diens binnen de BJZ op basis van een verwijzing door het Comité voor BJZ of via de Jeugdrechtbank.

Vrijwillige hulpverlening

- Comités voor Bijzondere Jeugdzorg:
Functies:
Individuele hulpverlening in problematische opvoedingssituaties voor minderjarigen, jongeren en ouders.
Het uitbouwen van een algemene preventie voor dejeugdwelzijnsproblematiek die georiënteerd zijn op
diverse sectoren uit de samenleving.

- Bemiddelingscommissies voor Bijzonder Jeugdbijstand:
Functies:
Kansen op vrijwillige diens- en hulpverlening maximaliseren en dit tegenover minderjarigen waarborgen.
Oplossingsvoorstellen uitwerken voor minderjarigen en hun ouders.
De mogelijkheid van een afdwingbare pedagogische maatregel adviseren in het belang van de minderjarige. Deze maatregel wordt dan door de jeugdrechtbank opgelegd.

Gedwongen hulpverlening
De gedwogen hulp bij een problematische opvoedingssituatie wordt uitgesproken door de jeugdrechter na onderzoek door de sociale dienst van de jeugdrechtbank.

Organisatie

Private instellingen
LIJST
- Begeleidingstehuizen
- Gezinstehuizen
- Opvang-, oriëntatie- en observatiecentra
- Dagcentra voor schoolgaande jeugd: minderjarigen begeleiden in de week na schooluren en tijdens vakantiedagen,
gezinnen worden ambulant begeleid.
- Thuisbegeleidingsdiensten
- Diensten voor begeleid zelfstandig wonen
- Diensten voor pleegzorg: tijdelijk verblijf van minderjarigen in pleeggezinnen.
De private voorzieningen worden erkend en gesubsidieerd door de Vlaamse Gemeenschap.

Projecten
Registratieproject Bijzonder Jeugdzorg.
De projecten worden erkend door IVA Jongerenwelzijn.

Diensten HCA
Naast de mogelijkheden binnen de Bijzondere Jeugdzorg, kan de jeugdrechter ook herstelgerechtelijke en constructieve
afhandelingen uitspreken of beroep doen op therapieën of vernieuwende initiatieven.

Gemeenschapsinstellingen
Er zijn twee gemeenschapsinstellingen met een eigen financieel beheer.
- De Zande, meet een afdeling voor jongens in Ruislede en een afdeling voor meisjes in Beernem.
- De Kempen, met een afdeling voor jongens in Mol-Hutten en in Mol-Markt.
Functies:
- Opvang, oriëntatie, observatie en residentiële begeleiding
- Pedagogische en didactische begeleiding van jongens die geplaatst worden in het Federaal Centrum De Grubbe te Everberg-Kortenberg.

Federaal Centrum De Grubbe te Everberg-Kortenberg
De oriëntatie van jongeren van 14 tot 21 jaar die een MOS pleegden en doorverwezen worden door de jeugdrechter.

Doel

De hulpverlening binnen de sector Bijzondere Jeugdzorg (BJZ) tracht als antwoord op een maatschappelijke verwijzing tegemoet te komen aan noden van minderjarigen en hun ouders wanneer zij zich in een ‘problematische opvoedingssituatie’ bevinden.

Doelgroep

Minderjarige jongeren en hun ouders in problematische situaties en minderjarige plegers van een als misdaad omschreven feit.

Cijfergegevens

Het Kenniscentrum statistiek enkele gegevens samen te brengen over de sector 'Bijzondere Jeugdzorg'. Men bespreekt de spreiding van centra, en de bevolkingsgraad van deze centra tussen 1999 en 2006.
De gegevens kunt u hier vinden.

Unless otherwise stated, the content of this page is licensed under Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License